آیا عدم تقارن بیضه ها خطرناک است؟

بیضه ها اندام های تولید مثل مردانه هستند که زیر آلت تناسلی در یک کیسه به نام اسکروتوم قرار دارند. عملکرد اولیه آنها تولید اسپرم و هورمونی به نام تستوسترون است. در حالت نرمال ممکن است بيضه ها در سطح مساوي و تقارن قرار نگيرند و يکي از بيضه ها حدود 1سانتی متر پایين تر از ديگري قرار گيرد. که در 80% موارد سمت چپ پائين تر است و دليل آن هم نزول زودتر بيضه چپ از حفره شکم در دوره جنيني ميباشد. عدم تقارن بیضه ها پدیده‌‌ای شایع در مردان است به طوریکه در اکثر مردان بیضه‌ی سمت راست کمی بزرگتر از بیضه سمت چپ است. بنابراین در حالت معمول این مسئله نشانگر وجود یک بیماری یا ناهنجاری نمی‌باشد. البته گاهی نیز عدم تقارن بیضه ها غیرطبیعی بوده و نیاز به توجه و مراجعه به پزشک دارد؛ زیرا به دلیل وجود یک بیماری یا آسیب ایجاد شده است.پزشک پس از تشخیص بیماری اصلی، روش درمانی موردنظر و داروهای لازم را تجویز خواهد کرد.

اندازه طبیعی بیضه

اندازه طبیعی بیضه در سنین مختلف و در دوره های مختلف زندگی، متفاوت است. می توان گفت بطور تقریبی اندازه بیضه کودکان در سنین مختلف به صورت زیر است:

1. کودکان دو الی ۴ سال: قطر بیضه 4/0به علاوه و یا منهای 2/1سانت
2. کودکان ۴ الی ۶ سال: قطر بیضه 6/0به علاوه و منهای 5/1 سانت
3. کودکان ۶ الی ۸ سال: قطر بیضه: 3/0به علاوه و منهای 8/1 سانت
4. کودکان ۸ الی ۱۰ سال: قطر بیضه 5/0 به اضافه و منهای ۲ سانت
5. اندازه نرمال بیضه در نوجوانان به طور تقریبی به شرح زیر است:
6. نوجوان ۱۴ الی ۱۶ سال: قطر بیضه ۱ به علاوه و منهای 1/4 سانت
7. نوجوانان ۱۶ الی ۱۸ سال: قطر بیضه 5/0به علاوه و یا منهای ۵ سانت
8. نوجوانان ۱۸ الی ۲۰ سال: قطر بیضه 3/0 به علاوه و یا منهای ۵ سانت

بزرگ و کوچک بودن بیضه ها نشانه چیست؟

عوامل مختلفی به جز واریکوسل وجود دارند که میتوانند منجر به عدم تقارن غیرطبیعی در بیضه ها شوند. از جمله دلایل عدم تقارن بیضه ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• واریکوسل: یکی از دلایل عدم تقارن غیرطبیعی بیضه ها واریکوسل است. واریکوسل به شرایطی گفته می‌شود که در طی آن رگ‌های درون کیسه بیضه بزرگ می‌شوند. در صورتی که واریکوسل به‌جز بزرگی عروق عارضه دیگری ایجاد نکند معمولاً نیازی به درمان ندارد. البته باید توجه داشت که یکی از دلایل کاهش تعداد اسپرم ، ابتلا به واریکوسل است.
• التهاب اپیدیدیم یا اپیدیدیمیتس: گاهی ممکن است یک عفونت در مجراهای پشت بیضه ها ایجاد شود که علائمی همچون درد در هنگام ادرار کردن، ترشح مواد از آلت، التهاب بیضه ها و نیز عدم تقارن آنها را در پی دارد. در صورت وجود این علائم بهتر است با پزشک متخصص مشورت شود.
• التهاب بیضه: گاهی ممکن است بیضه ها به دلیل یک عامل عفونی دچار عفونت و التهاب شوند. عامل عفونت معمولاً ویروس اوریون است و عدم مراجعه به پزشک می‌تواند منجر به آسیب به بیضه ها گردد. از علائم التهاب بیضه می‌توان به درد بیضه اشاره نمود.
• کیست اپیدیدم: کیست به کیسه‌ای گفته می‌شود که با مایع بافتی پرشده است و زمانی ایجاد می‌شود که مایع اضافی در مجاری موجود در کیسه بیضه وجود دارد. ممکن است برخی کیست ها بدون درد و بدون خطر باشند و به‌صورت خودبه‌خودی رفع شوند. با این حال برخی از آنها ایجاد درد می‌کنند که در این حالت نیاز است تا با جراحی برداشته شوند. کیست ها ممکن است منجر به عدم تقارن بیضه ها گردند.
• هیدروسل: هیدروسل به کیسه هایی پر شده از مایعات بافتی گویند که در اطراف بیضه ها ایجاد می‌شوند. معمولاً هیدروسل ها مشکل جدی ایجاد نمی‌کنند و به صورت خودبه‌خود رفع می‌شوند. با این حال گاهی نیز ملتهب می‌شوند و نیاز به مداخلات پزشکی دارند.
• پیچ خوردگی بیضه: زمانی که بیضه چرخیده و بند بیضه تاب بخورد پیچ خوردگی بیضه ایجاد می‌شود. پیچ خوردگی بیضه با درد شدید و پایدار همراه است. البته اگر این درد همراه با یک آسیب باشد ممکن است متوقف شده و دوباره به‌صورت ناگهانی عود کند. پیچ خوردگی بیضه نیاز به رسیدگی اورژانسی دارد؛ زیرا که با انسداد رگها به بیضه ها و در نتیجه توقف خونرسانی به آنها همراه است. در صورتی که پیچ خوردگی بیضه به سرعت درمان نشود ممکن است آسیب‌های ناشی از آن منجر شود تا بیضه ها برداشته شوند.
• سرطان بیضه: یکی از دلایل غیرشایع عدم تقارن بیضه ها، سرطان بیضه است. سرطان بیضه به علت رشد و تکثیر غیرطبیعی سلول‌های بیضه ایجاد می‌شود. در صورتی که برآمدگی ها یا توده‌های غیرطبیعی در بیضه وجود داشته باشد بهتر است به پزشک مراجعه شود.

علت بالا و پایین بودن بیضه ها

در بسیاری از مردان، یکی از بیضه‌ها کمی پایین‌تر از دیگری قرار دارد و این تفاوت معمولاً طبیعی است. پایین‌تر بودن بیضه چپ نیز نسبت به بیضه راست شایع‌تر گزارش می‌شود. این تفاوت می‌تواند از دوران جنینی شکل بگیرد؛ زیرا نزول بیضه‌ها از داخل شکم به داخل کیسه بیضه ممکن است دقیقاً هم‌زمان نباشد.با توجه به تفاوت‌های طبیعی در ساختار بیضه مردان ، موقعیت، اندازه و ارتفاع دو بیضه همیشه کاملاً یکسان نیست. با این حال، ایجاد تغییر جدید یا محسوس در ارتفاع بیضه‌ها در بزرگسالی می‌تواند با برخی مشکلات مانند فتق، هیدروسل، واریکوسل یا توده‌های بیضه مرتبط باشد. در چنین شرایطی، علاوه بر موقعیت بیضه‌ها، وضعیت طناب بیضه و سایر علائم همراه نیز باید بررسی شود.

برای تشخیص به‌موقع تغییرات غیرطبیعی، آشنایی با وضعیت طبیعی بیضه‌ها و توجه به تغییرات جدید اهمیت دارد. در صورت مشاهده تغییر قابل توجه، درد، تورم یا تغییر در اندازه و قوام بیضه، معاینه پزشکی می‌تواند به تشخیص علت کمک کند.

نامتقارن بودن بیضه ها در کودکان

علت اینکه بیضه چپ معمولاً از بیضه راست کوچک تر است به دلیل نزول دیرتر آن به سمت پایین در همان دوران جنینی است. به همین دلیل در صورت طبیعی بودن کارکرد بیضه ها، هیچ گونه شک به بیماری وجود ندارد. البته لازم به ذکر است در برخی موارد تورم و جمع شدن مایع میان بافتی در بیضه راست ممکن است نشانه ای از بیماری بوده و توصیه می شود که به پزشک اورولوژی مراجعه شود.

زمان مراجعه به پزشک

برخی علائم و نشانه ها می توانند از بروز مشکل در سلامت بیضه حکایت داشته باشند. اگر با هر یک از علائم زیر به همراه بزرگ شدن اندازه یک بیضه مواجه هستید، در کوتاهترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنید:

• دردی شدید در یا اطراف بیضه ها
• تورم بیضه ها
• قرمزی
• خروج ترشحات از آلت تناسلی
• دشواری در دفع ادرار
• درد در ناحیه کمر یا قسمت پایینی شکم
• تورم یا حساسیت به لمس در بافت پستان

تشخیص علت عدم تقارن بیضه‌ ها

پزشک می‌تواند با معاینه کیسه بیضه و بیضه‌ها و بررسی وجود غده یا ناهنجاری، دلیل اصلی را شناسایی کند. اگر پزشک نسبت به ابتلا به سرطان بیضه شک داشته باشد از بیمار آزمایش خون گرفته و سابقه خانوادگی او را بررسی می‌کند. از جمله آزمایش‌های دیگر تجویزی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. آزمایش ادرار برای بررسی ابتلا به عفونت و مشکلات کلیوی
2. انجام سونوگرافی برای بررسی جریان خون و رشد سلول‌ها
3. انجام سی‌تی‌اسکن برای بررسی ناهنجاری‌های بیضه‌ها
4. آزمایش خون

عوارض عدم تقارن بیضه‌ ها

در اغلب موارد، نامتقارن بودن بیضه‌ها طبیعی و بدون نیاز به درمان است. با این حال، در صورت بروز علائم غیرطبیعی، پیگیری تخصصی اهمیت دارد. برخی از بیماری‌های بیضه ممکن است در طول زمان بر تولید اسپرم اثر بگذارند. در این شرایط، بررسی راهکارهای پزشکی برای درمان قطعی اسپرم صفر نیز مطرح می‌ شود تا از بروز ناباروری در آینده جلوگیری شود.

درمان عدم تقارن بیضه‌ ها

درمان تفاوت در اندازه ی بیضه ها به علت ایجاد آن بستگی دارد. در زیر به علت های شایع زمینه ای و درمان آنها اشاره می کنیم:

درمان اندازه ی بیضه ها ناشی از اپیدیدیمیت

اگر کلامیدیا عامل ایجاد اپیدیدیمیت باشد، معمولاً پزشک یک دوره آنتی بیوتیک برای درمان عفونت تجویز خواهد کرد و ممکن است توصیه کند برای درمان اندازه بیضه ها و کاهش تورم، کیسه ی بیضه را بالاتر نگه دارید.

درمان اندازه ی بیضه ها ناشی از اورکیت

اگر یک بیماری مقاربتی باعث ایجاد اورکیت شده باشد، معمولاً پزشک برای مبارزه با عفونت داروهایی تجویز خواهد کرد. داروهای متداول شامل سفتریاکسون (روسفین) یا آزیترومایسین (زیتروماکس) می باشند. مسکن ها و استفاده از یخ نیز ممکن است ناراحتی را کاهش دهد.

درمان اندازه ی بیضه ها ناشی از تورشن بیضه ای

تورشن بیضه نیازمند درمان خیلی سریع می باشد. ممکن است پزشک بتواند طی فرآیندی پیچ خوردگی را باز کند که به آن فرآیند باز کردن دستی تورشن می گویند؛ اما اغلب برای جلوگیری از بروز دوباره ی این مشکل نیاز است که فرد جراحی شود. تأخیر در درمان این مشکل، شانس این که نیاز شود بیضه ی پیچ خورده از بدن خارج شود را افزایش می دهد.

درمان اندازه ی بیضه ها ناشی از سرطان بیضه

ممکن است پزشک توصیه کند قسمتی از بیضه که علائم سرطان بیضه در آن بروز یافته، خارج شود. رادیوتراپی، شیمی درمانی، یا ترکیبی از آنها ممکن است باعث کاهش یا تخریب سلول های سرطانی استفاده شوند.

---

آدرس مطب : اصفهان ، اتوبان آقا بابایی ، بعد از روگذر حکیم شفائی ، بلوار سلامت، شهرک سلامت اصفهان ، طبقه دوم
تلفن : 35548081 - 031

درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید

• مشکلات جنسی مردان پس از برداشتن یک یا هر دو بیضه
  تاریخ انتشار : 1401-10-10تاریخ بروز رسانی : 1405-07-12


• فتق بیضه ها چیست؟
  تاریخ انتشار : 1399-05-22تاریخ بروز رسانی : 1405-07-12


• اسپرماتوسل (کیست حاوی اسپرم) چیست؟
  تاریخ انتشار : 1401-03-16تاریخ بروز رسانی : 1405-07-12


• ارکیت یا التهاب بیضه چیست؟
  تاریخ انتشار : 1399-08-22تاریخ بروز رسانی : 1405-07-23


• عدم نزول بیضه یا کریپتورکیدیسم
  تاریخ انتشار : 1399-12-21تاریخ بروز رسانی : 1405-07-23

نظرات کاربران درباره این مطلب :سبتبتبنیح [ 1403-07-01 ]
ببخشید اگه سمت چپ بزرگتر ار راست باشه چی

غلامرضامحمدی [ 1403-06-18 ]
سلام.ببخشی.من.پنجاه.دو.سالمه.بیضه.سمت.راستم.نبست.به.بیضه.سمت.چپ.مقداری.تقارون.دارد.یعنی.نسبت به.بیصه.سمت.چپ.مقداری.پاین.تر.است.لطفا.کمکم. کنید.ممنون.میشم.مرسی

حسین وفایی نژاد [ 1402-04-22 ]
سلام اقای دکتر بنده ۱۵ سالمه و از همان دوران نوزادی بیضه راستم بالا بود تا الان هم این مشکل رو دارم به نظر شما نیاز به جراحی هست؟

نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :